/ AŞIK PAŞA

AŞIK PAŞA

AŞIK PAŞA

13-14. yüzyıl tasavvuf şairlerindendir. Asıl adı Ali’dir. Âşık lakabı tasavvufla ilişkisindendir. Paşa lakabı ise ailenin büyük oğlu oluşundandır. 1272 yılında Kırşehir’de doğdu. Yaşamı konusunda kesin bilgiler yoktur. Ünlü mutasavvıf Elvan Çelebi oğlu, tarihçi Âşıkpaşazâde torunudur. Güçlü bir tasavvuf kültürüyle yetişti. Türkçe yanında Arapça, Farsça, İbranice ve Ermenice de biliyordu. Anadolu Türkleri arasında tasavvufu yaymak, halka dervişlik yol ve törelerini öğretmek amacıyla Garibnâme adında Türkçe bir eser kaleme aldı (1329). Garibnâme, aruzun fâilâtün fâilâtün failün vezniyle yazılmış, on iki bin beyitlik didaktik bir eserdir. Kitap 10 bâba (bölüme), her bâb da 10 destana ayrılmıştır. 

Âşık Paşa ayrıca bazan hece, bazan aruz vezniyle, Yunus Emre etkisi taşıyan ilâhi ve gazeller de yazdı. Bu 67 şiir Abdülbaki Gölpınarlı tarafından 1935’te Türkiyat Dergisi‘nde basılmış, daha sonra Gölpınarlı’nın Yunus Emre ve Tasavvuf (1961) kitabında toplanmıştır. 

Fakrnâme, Vasf-ı Hal, Hikâye ve Kimya Risalesi adlarında dört mesnevisi de Agâh Sırrı Levend tarafından yayımlanmıştır (1953, 1954). 

Âşık Paşa 1333’te Kırşehir’de öldü. Türbesi Kırşehir’dedir. 

Kitapları: Divan-ı Âşık Paşa, (mikroform, 

Müstensih: Şihab, 1956), Gülşen-i Raz, (mikrofilm 1961), Menakıb ul-kudsiyye fi mena-sıb ül-ünsiyye, (mikroform... 1957), Menakıbu’l-Kudsiyye Fi Menasıbi’l-Ünsiyye: (Baba... 1995), Ali Divanı, (Müstensih: Muhammed Fennî, mikro form, 1957), Garîb-nâme, Âşık Ali Paşa, (Nevşehirli İsmail Hakkı Meh met 1322/ 1904).